{"id":142,"date":"2026-09-04T05:17:13","date_gmt":"2026-09-04T05:17:13","guid":{"rendered":"https:\/\/strzelecbelchatow.pl\/?page_id=142"},"modified":"2026-09-08T12:20:44","modified_gmt":"2026-09-08T12:20:44","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/strzelecbelchatow.pl\/?page_id=142","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"\n

ZWI\u0104ZEK STRZELECKI<\/strong> (STRZELEC) \u2013<\/strong> organizacja spo\u0142eczno-wychowawcza powsta\u0142a w 1910 roku we Lwowie i ponownie w 1991 po po\u0142\u0105czeniu 5 dzia\u0142aj\u0105cych w Polsce organizacji tzw. ruchu strzeleckiego. Zwi\u0105zek Strzelecki powsta\u0142 we Lwowie w 1910 roku z inicjatywy nielegalnego Zwi\u0105zku Walki Czynnej, jako organizacja paramilitarna, w Krakowie pod nazw\u0105 Towarzystwo „Strzelec”. Dzia\u0142a\u0142 jednak legalnie na podstawie statutu zatwierdzonego przez w\u0142adze austriackie. Kierowa\u0142a nim Komenda G\u0142\u00f3wna Zwi\u0105zk\u00f3w Strzeleckich z siedzib\u0105 we Lwowie, z komendantem J\u00f3zefem Pi\u0142sudskim i szefem sztabu Kazimierzem Sosnkowskim.<\/p>\n\n\n\n

Komendzie G\u0142\u00f3wnej podlega\u0142y Komendy Okr\u0119gowe: w Krakowie (Galicja Zachodnia), Rzeszowie (Galicja \u015brodkowa) i Lwowie (Galicja Wschodnia) oraz Komenda Kr\u00f3lestwa Polskiego i Komenda Zagraniczna. Organizacje strzeleckie dzia\u0142aj\u0105ce w zaborze pruskim i Kr\u00f3lestwie Polskim pozostawa\u0142y w konspiracji. W Galicji Zwi\u0105zek Strzelecki organizowa\u0142 szko\u0142y podoficerskie i oficerskie, m\u00f3g\u0142 korzysta\u0107 ze strzelnic wojskowych, odbywa\u0107 \u0107wiczenia oraz kupowa\u0107 bro\u0144 i amunicj\u0119. Jego cz\u0142onkami byli przedstawiciele wszystkich warstw spo\u0142ecznych, kierunk\u00f3w i partii politycznych (z wyj\u0105tkiem   Socjaldemokracji Kr\u00f3lestwa Polskiego i Litwy).<\/p>\n\n\n

\n
\"Uczestnicy
Uczestnicy uroczysto\u015bci otwarcia \u015bwietlicy Zwi\u0105zku Strzeleckiego 1930 r.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w rozbudowie organizacji odegrali studenci Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. W maju 1913 zlikwidowano Komend\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105, jej funkcj\u0119 przej\u0105\u0142 Wydzia\u0142 Wojskowy Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodleg\u0142o\u015bciowych, kt\u00f3rej komendantem wojskowym zosta\u0142 J\u00f3zef Pi\u0142sudski. W chwili wybuchu I wojny \u015bwiatowej Zwi\u0105zek Strzelecki liczy\u0142 8000 cz\u0142onk\u00f3w zrzeszonych w 200 ko\u0142ach strzeleckich. Cz\u0142onkowie Zwi\u0105zku Strzeleckiego i Polskich Dru\u017cyn Strzeleckich stanowili podstaw\u0119 Legion\u00f3w Polskich, walcz\u0105cych u boku Cesarstwa Austro-W\u0119gierskiego, oraz konspiracyjne Polskiej Organizacji Wojskowej. G\u0142\u00f3wni dzia\u0142acze: J\u00f3zef Pi\u0142sudski, Kazimierz Sosnkowski, Edward Rydz-\u015amig\u0142y, W\u0142adys\u0142aw Sikorski, Marian Kukiel, Walery S\u0142awek, Julian Stachiewicz, Aleksander Prystor, Kordian J\u00f3zef Zamorski, W\u0142odzimierz Tetmajer. Organy prasowe: Strzelec, Bellona Polska i Przegl\u0105d Wojskowy.<\/p>\n\n\n\n

Po I Wojnie \u015awiatowej powsta\u0142 Zwi\u0105zek Strzelecki. Nawi\u0105zywa\u0142 do tradycji Zwi\u0105zku Strzeleckiego z lat 1910-1914. Zrzesza\u0142 pozaszkoln\u0105, przedpoborow\u0105 m\u0142odzie\u017c, g\u0142\u00f3wnie wiejsk\u0105 i rzemie\u015blnicz\u0105. Prowadzi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w zakresie wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego. Podlega\u0142 Ministerstwu Spraw Wojskowych. Nale\u017ca\u0142 do Polskich Zwi\u0105zk\u00f3w Sportowych. \u015aci\u015ble zwi\u0105zany z obozem J. Pi\u0142sudskiego. Terytorialna struktura organizacyjna Zwi\u0105zku Strzeleckiego odpowiada\u0142a wojskowo-administracyjnemu podzia\u0142owi pa\u0144stwa. W 1939 ZS liczy\u0142 ok. 500 tys. cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie kampanii wrze\u015bniowej 1939 wykonywali zadania zlecone przez w\u0142adze wojskowe.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Mundury Strzeleckie Przedwojenne.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W 1991 roku reaktywowana Jednostka Strzelecka 1001 okre\u015bli\u0142a si\u0119 jako patriotyczne stowarzyszenie m\u0142odzie\u017cy polskiej, b\u0119d\u0105cej kontynuatorem istniej\u0105cego w okresie mi\u0119dzywojennym Zwi\u0105zku Strzeleckiego „Strzelec”, kt\u00f3rego Komendantem G\u0142\u00f3wnym by\u0142 J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Obecnie Jednostka Strzelecka 1001 w Be\u0142chatowie prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107 bezpo\u015brednio zwi\u0105zan\u0105 z obronno\u015bci\u0105 Pa\u0144stwa, co wynika z uzgodnienionego w 2015 roku z Ministrem Obrony Narodowej statutu stowarzyszenia, w my\u015bl art. 45 ustawy z  7 kwietnia 1989r. prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z p\u00f3\u017an. zm.).  <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Akt nadania tradycji Jednostce Strzeleckiej 1001<\/strong>

Od 15 czerwca 2001 roku Jednostka Strzelecka nosi imi\u0119
gen. dyw. Janusza G\u0142uchowskiego<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n